Ana Sayfa
Bilim

Türk Bilim İnsanlarından Migren Çalışması

Türk bilim insanları, migrenin sadece baş ağrısıyla sınırlı olmadığını, beyindeki görsel işlemleme ve ağrı mekanizmalarıyla yakından ilişkili olduğunu ortaya koydu.

24 Mart 2026 12:048 görüntülenmeKaynak: NTV Gündem
Türk Bilim İnsanlarından Migren Çalışması

Ankara'da 59 kadının katıldığı bir araştırma sonucu literatüre giren çalışmada, migrenin yalnızca baş ağrısıyla sınırlı olmadığı ortaya çıktı. Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (NÖROM) tarafından yürütülen çalışmayla migrenin yalnızca baş ağrısıyla sınırlı olmadığı, beyindeki görsel işlemleme ve ağrı mekanizmalarıyla yakından ilişkili olduğu ortaya konuldu.

Yükseköğretim Kurulundan (YÖK) yapılan açıklamaya göre, NÖROM bünyesinde yürütülen ve Ankara Üniversitesi araştırmacılarının katkı sunduğu çalışma, nörobilim alanının saygın dergilerinden The Journal of Headache and Pain'de yayımlandı. Çalışmada, 30'u migren hastası, 29'u sağlıklı olmak üzere toplam 59 kadın katılımcı incelendi.

Çalışmanın sonuçlarına göre, migrenli bireylerin tekrarlayan görsel uyaranlara karşı alışma (habitüasyon) geliştiremediği ve bu uyaranların beyin tarafından sürekli 'önemli' olarak kodlandığı belirlendi. Migren hastaları, atak döneminde olmamasına rağmen görsel uyaranlara karşı farklı beyin tepkileri verdi.

NÖROM Müdürü Prof. Dr. Hayrunnisa Bolay Belen, araştırma sonucu ortaya çıkan bulguların literatürde ilk kez ortaya konduğunu belirtti. Normal insan beyninde tekrarlayan uyarı geldiğinde beynin buna verdiği tepkiyi azalttığına dikkati çeken Belen, migrenli beynin normal beynin aksine tepkiyi giderek artırmaya başladığını ifade etti.

Bu artışın görsel işlemenin yapıldığı beynin arka kısmında değil, aksine beynin en ön kısmında bulunan ve üst düzey kontrol merkezi olan orbitofrontal bölgede gerçekleşmesinin son derece önemli olduğunu aktaran Belen, 'Burası görmenin üst düzey kontrol merkezi ve aynı zamanda da gelen uyarıya zararlı, faydalı ya da duygusal bir değer biçen yer.' bilgisini verdi.

Çalışmayla migrenli beyinde tekrarlayan uyaranların filtrelenemediğini ve doğrudan ağrı mekanizmalarıyla ilişkilendirildiğini ilk kez göstermiş olduklarını vurgulayan Belen, 'Sorun, tekrarlayan uyarıların gereksiz ya da önemsiz olan uyarıyı filtreleme sisteminde bir problem gibi görünüyor ve de ilk kez beynin ön kısmında da bununla ilgili bir yerin yer aldığını görüyoruz. Bunu biz kanıtladık.'

Belen, çalışmanın deney aşamasında, migrenli ve migrensiz katılımcıların günlük hayatta karşılaştıkları sorunlara benzer görevler vererek MR cihazından bulgular elde ettiklerini vurguladı. Migren hastalarının yaşam kalitesinin artırılması için marketlerde ya da alışveriş merkezlerindeki ışıkların şiddetinin azaltılabileceği önerisinde bulunan Belen, 'Buralardaki yatay çizgiler ya da çizgili olan ışıkların rahatsız ettiğini migrenli hastalar özellikle söylüyor. Burada bir değişim başlatılabilir. Bunlar toplumun tamamının huzuru için önemli.'