Kahverengi kokarca mücadelesinde son durum
Karadeniz Bölgesi'nde fındık üreticisinin kabusu haline gelen kahverengi kokarca böceğiyle mücadele sürüyor. Uzmanlar, bu istilacı türün 2030 yılında gündemden çıkacağını belirtiyor.
Karadeniz Bölgesi'nde özellikle fındık bahçelerine dadanıp suyunu emdiği çeşitli bitkilere zarar veren kahverengi kokarca adlı istilacı böceğin yayılmasının önlenmesi için uygulanan mücadelenin kararlılıkla sürmesi gerektiğini belirten uzmanlar, 2017 yılında görülmeye başlandığı Türkiye'de bu kabusun 2030 yılı gibi biteceğini belirtiyor.
Taşova ilçesi Tatlıpınar köyünde düzenlenen 'Kahverengi kokarca istilası: Çiftçiler ne yapmalı?' başlıklı konferansta konuşan Prof. Dr. Ahmet Dursun, kahverengi kokarcanın 2030 yılına kadar pik yapacağını ve sonrasında yavaş yavaş etkisinin azaldığını belirtti. Dursun, 'Kahverengi kokarca 2030 yılından itibaren artık gündemden çıkmaya başlayacak. Çünkü bir denge kurulacak. Ondan sonra bu kadar zarar meydana getiremeyecek.'
Günde 100 kilometreden fazla uçabilen bu zararlıya karşı biyolojik mücadelede kullanılan samuray arılarının barındığı yonca tarlalarının artırılmasının dışında ağaçlara yapıştırıcı tuzaklar asılması tavsiye ediliyor. Sadece birinin 200 ile 400 arasında yumurta ürettiği bu zararlıya karşı kimyasal mücadelenin eylül ve mart ayları arasında kışlaklarda sürmesi gerektiğini, sonrasında ise biyolojik mücadele yöntemlerinin uygulanmasını tavsiye eden Prof. Dr. Dursun, 'Mart ayından itibaren kimyasal mücadele sürerse samuray arısını, diğer faydalı böcekleri de öldürmüş olursunuz.'
Kahverengi kokarcanın ölmesi için samuray arısının çoğalmasına fırsat vermek zorundayız. Samuray arısı gibi parazitoid böcekler özellikle kızıl yonca tarlalarında beslenip barınıyor. Bu nedenle kızıl yonca ekimini artırmamız gerekiyor. Fare yapıştırma tuzaklarının da biyolojik mücadelede kullanılmasını öneren Dursun, 'Fare yapıştırıcısı sürülen tuzaklar beşer metre aralıklarla ağaçların dallarına asılırsa o zaman etkili bir mücadele yapmış olacaksınız. Bir günde 117 kilometre uçabilen böcek tespit edilmiş. O yüzden bizim buraya ulaşmaz demek durumunda değiliz.'
İstilacı türün verdiği zararlar nedeniyle fındık üreticileri büyük endişe duyuyor. Fındık bahçelerine dadanıp suyunu emmesi nedeniyle bitkiye zarar veren kahverengi kokarca böceği kimi zaman da bazı evleri istila ediyor. Bu böceklerle temas etmekten kaçınılması ve gerekli önlemlerin alınması yönünde uyarılarda bulunuluyor. İlaçlama çalışmaları da bu kapsamda devam ediyor.
Karadeniz Bölgesi'nde fındık üreticilerinin bu sorundan kurtulması beklenirken, yetkililer mücadelenin kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğini vurguluyor. Bu kapsamda çiftçilere yönelik eğitimler ve bilgilendirme çalışmaları devam ediyor.